Co to jest zawór dławiąco-zwrotny?

Zawór dławiąco-zwrotny łączy dwie funkcje:

Dławienie przepływu

W jednym kierunku ilość przepływającego powietrza może być regulowana za pomocą elementu nastawczego.

Przepływ zwrotny

W kierunku przeciwnym powietrze może przepływać znacznie swobodniej dzięki funkcji zaworu zwrotnego.

Dzięki temu jeden niewielki element może regulować zachowanie instalacji inaczej dla każdego kierunku przepływu.

Jak działa zawór TSA?

Wewnątrz zaworu znajdują się:

• regulowany element dławiący,
• mechanizm zwrotny,
• dwa przyłącza Push-In do przewodów.

Podczas przepływu w kierunku regulowanym powietrze przechodzi przez nastawiony przekrój dławiący.

Zmniejszenie przekroju powoduje ograniczenie przepływu.

W przeciwnym kierunku zawór zwrotny umożliwia swobodniejszy przepływ.

Do czego stosuje się zawór dławiąco-zwrotny?

Jednym z najczęstszych zastosowań jest regulacja prędkości siłownika pneumatycznego.

Zmieniając przepływ powietrza można wpływać na szybkość:

• wysuwania tłoczyska,
• wsuwania tłoczyska,
• ruchu napędzanego elementu maszyny.

Zawory mogą być również wykorzystywane w innych układach wymagających kontrolowanego przepływu w jednym kierunku.

Regulacja prędkości siłownika

Prędkość siłownika pneumatycznego zależy między innymi od ilości powietrza przepływającego do lub z jego komory.

Zawór TSA pozwala ograniczyć ten przepływ.

W praktyce umożliwia to:

• spowolnienie ruchu,
• dokładniejsze ustawienie prędkości,
• ograniczenie gwałtownych ruchów elementu wykonawczego.

Należy pamiętać, że zawór reguluje przepływ, a nie zastępuje reduktora ciśnienia.

Dławienie na zasilaniu czy na wylocie?

Zawór dławiąco-zwrotny można ustawić w układzie tak, aby regulować przepływ w określonym kierunku.

W pneumatyce spotyka się między innymi:

• dławienie dopływu powietrza do siłownika,
• dławienie powietrza wypływającego z siłownika.

Właściwa konfiguracja zależy od:

• rodzaju siłownika,
• obciążenia,
• sposobu ruchu,
• konstrukcji układu.

Dlatego przed montażem należy określić, w którym kierunku przepływ ma być regulowany.

Kierunek montażu ma znaczenie

Zaworu dławiąco-zwrotnego nie należy traktować jak symetrycznej złączki przelotowej.

Jego działanie jest kierunkowe.

Po zamontowaniu odwrotnie funkcja regulacji będzie działała w przeciwnym kierunku niż zakładano.

Przed montażem należy sprawdzić oznaczenie kierunku przepływu na zaworze lub dokumentację konkretnego modelu.

Jak dobrać TSA do przewodu?

Podstawowym parametrem jest średnica zewnętrzna przewodu pneumatycznego.

Przykład:

przewód PU 8×5 mm → TSA8

ponieważ średnica zewnętrzna przewodu wynosi 8 mm.

TSA4 – zawór dławiąco-zwrotny 4 mm

TSA4 przeznaczony jest do przewodów pneumatycznych o średnicy zewnętrznej 4 mm.

Sprawdza się w kompaktowych układach:

• automatyki,
• sterowania pneumatycznego,
• niewielkich siłowników,
• maszyn o ograniczonej przestrzeni montażowej.

TSA6 – zawór 6 mm

TSA6 przeznaczony jest do przewodów 6 mm.

To popularny rozmiar stosowany w automatyce przemysłowej i układach sterowania siłownikami.

TSA8 – zawór 8 mm

TSA8 współpracuje z przewodami o średnicy zewnętrznej 8 mm.

Może być stosowany w układach wymagających większego przepływu niż instalacje wykonane na przewodzie 4 lub 6 mm.

TSA10 – zawór 10 mm

TSA10 przeznaczony jest do przewodów 10 mm i większych układów pneumatycznych.

TSA12 – zawór 12 mm

TSA12 jest największym wariantem aktualnie dostępnym w tej serii TPFIX.

Przeznaczony jest do przewodów o średnicy zewnętrznej 12 mm.

Parametry robocze serii TSA

Aktualne karty produktów TPFIX podają dla serii TSA:

• typ: zawór dławiąco-zwrotny,
• konstrukcja: wtykowa, przelotowa,
• połączenia: Push-In,
• medium: sprężone powietrze,
• możliwa praca w odpowiednich układach próżniowych,
• ciśnienie robocze: do 10 bar,
• temperatura pracy: od 0°C do +60°C.

Przy projektowaniu instalacji należy uwzględnić parametry wszystkich elementów układu, a nie tylko samego zaworu.

Materiały

Aktualne karty produktów wskazują konstrukcję wykorzystującą:

• tworzywo techniczne, m.in. PBT,
• elementy metalowe z mosiądzu niklowanego.

Połączenie tworzywa i metalu pozwala uzyskać kompaktową konstrukcję odpowiednią do typowych zastosowań pneumatycznych.

Jakie przewody stosować?

Aktualne karty TSA wskazują kompatybilność z odpowiednio dobranymi przewodami:

• PU – poliuretanowymi,
• PA – poliamidowymi,
• PE – polietylenowymi.

Najważniejsza jest prawidłowa średnica zewnętrzna przewodu.

Jak zamontować zawór TSA?

1. Odpowietrz instalację

Przed montażem instalacja nie może znajdować się pod ciśnieniem.

2. Określ kierunek regulacji

Sprawdź, w którym kierunku przepływ ma być dławiony.

3. Przygotuj przewody

Przytnij je prostopadle i sprawdź stan końcówek.

4. Wsuń przewody

Każdy przewód wprowadź do właściwego przyłącza Push-In aż do pełnego osadzenia.

5. Uruchom instalację

Sprawdź szczelność połączeń.

6. Wyreguluj przepływ

Nastawiaj zawór stopniowo, obserwując pracę odbiornika.

Jak regulować prędkość siłownika?

Najbezpieczniej rozpocząć od ustawienia ograniczającego gwałtowny ruch.

Następnie regulację należy zmieniać stopniowo do uzyskania wymaganej prędkości.

Nie należy od razu wykonywać dużej zmiany nastawy, ponieważ może to spowodować gwałtowną zmianę ruchu siłownika.

Czy zawór TSA reguluje ciśnienie?

Nie.

To bardzo ważna różnica.

Zawór TSA

Reguluje przede wszystkim przepływ powietrza.

Reduktor ciśnienia

Służy do ustawiania i utrzymywania określonego ciśnienia.

Jeżeli układ wymaga zarówno regulacji ciśnienia, jak i prędkości siłownika, potrzebne mogą być oba rodzaje elementów.

TSA a zwykły zawór dławiący

Zwykły zawór dławiący ogranicza przepływ bez funkcji swobodniejszego przepływu zwrotnego.

Zawór dławiąco-zwrotny TSA posiada dodatkową funkcję jednokierunkową.

Dzięki temu może:

dławić w jednym kierunku + umożliwiać swobodniejszy przepływ w drugim.

TSA a zawór odcinający THVFF

To dwa zupełnie różne elementy.

TSA

Służy do regulacji przepływu.

THVFF

Służy do odcinania przepływu i odpowietrzania fragmentu instalacji.

Jeżeli celem jest regulacja prędkości siłownika, właściwą grupą jest TSA.

Jeżeli trzeba odłączyć część instalacji, należy rozważyć THVFF.

Czy można całkowicie zamknąć przepływ za pomocą TSA?

TSA należy traktować przede wszystkim jako element regulacyjny, a nie jako zawór bezpieczeństwa lub główny zawór odcinający.

Do pewnego odcięcia fragmentu instalacji należy zastosować element przeznaczony do funkcji odcinającej.

Gdzie najlepiej zamontować zawór?

Miejsce montażu zależy od konstrukcji całego układu.

Przy sterowaniu siłownikiem zawór powinien zostać umieszczony w miejscu umożliwiającym prawidłową kontrolę przepływu oraz wygodną regulację.

Należy również ograniczać niepotrzebnie długie odcinki przewodu pomiędzy zaworem a regulowanym odbiornikiem, jeżeli wpływają one na charakterystykę układu.

Jak przygotować przewód?

Przewód powinien być:

• przycięty pod kątem 90°,
• nieuszkodzony,
• niespłaszczony,
• pozbawiony głębokich rys.

Nierówno przygotowana końcówka może powodować nieszczelność połączenia Push-In.

Jak odłączyć przewód?

Przed demontażem:

odetnij zasilanie i całkowicie odpowietrz instalację.

Następnie:

1. wciśnij pierścień zwalniający,
2. przytrzymaj go,
3. wysuń przewód.

Nie należy rozłączać złączki pod ciśnieniem.

Najczęstsze błędy przy stosowaniu zaworów dławiąco-zwrotnych

Odwrotny montaż

Powoduje regulację przeciwnego kierunku przepływu.

Zbyt mocne zdławienie

Może prowadzić do bardzo wolnej lub niestabilnej pracy odbiornika.

Próba regulowania ciśnienia

TSA jest zaworem przepływowym, a nie reduktorem.

Zła średnica przewodu

Złączkę należy dobrać do średnicy zewnętrznej.

Krzywo przycięty przewód

Może powodować nieszczelność.

Regulacja bez obserwacji ruchu maszyny

Nastawę należy zmieniać stopniowo i kontrolować efekt.

Jak szybko dobrać model?

4 mm → TSA4
6 mm → TSA6
8 mm → TSA8
10 mm → TSA10
12 mm → TSA12

Najczęściej zadawane pytania

Do czego służy zawór TSA?

Do regulacji przepływu powietrza w jednym kierunku przy swobodniejszym przepływie w kierunku przeciwnym.

Czy TSA służy do regulacji prędkości siłownika?

Tak. Jest to jedno z podstawowych zastosowań zaworów dławiąco-zwrotnych.

Jaki TSA wybrać do przewodu 8 mm?

TSA8.

Czy TSA8 pasuje do przewodu 8×5 mm?

Tak, jeżeli 8 mm jest średnicą zewnętrzną przewodu.

Czy kierunek montażu ma znaczenie?

Tak. Funkcja dławiąco-zwrotna jest kierunkowa.

Czy TSA reguluje ciśnienie?

Nie. Reguluje przepływ. Do regulacji ciśnienia służy reduktor.

Czy TSA jest zaworem odcinającym?

Nie należy traktować go jako głównego zaworu odcinającego. Do tego służą odpowiednie zawory odcinające.

Jakie rozmiary są dostępne?

4, 6, 8, 10 i 12 mm.